"W XIX w. wymiana terytoriów pomiędzy dynastiami zdarza się rzadko, a małżeństwa dynastyczne i sukcesje nie odgrywają już dawnej roli w stosunkach międzynarodowych. Przed dyplomacją stają zagadnienia walki o wyzwolenie narodowe — w Europie i Ameryce Łacińskiej. Wzrasta rola polityki celnej i umów handlowych, walki burżuazja przemysłowej o rynki zbytu dla swych towarów. Centralną sprawą staje się zjednoczenie narodowe tych krajów, w których nie zostało ono jeszcze zakończone, jak np. we Włoszech i w Niemczech."
Tekst zaczerpnięty z "Historia dyplomacji 1871-1914" wyd. Książka i Wiedza; rok 1972